17-03-2011

chuyên cung cấp chuối giống laba, chuối già lùn, chuối xiêm đen

 Xem các giống chuối đã được nhân giống thành công và trồng công nghiệp tại www.xanhvietbiotech.com
GIỐNG CHUỐI VIỆT NAM
1.      Giới thiệu
Chuối là loại cây ăn trái rất được ưa chuông trên thế giới. Ở một số quốc gia, đặc biệt là các nước có khí hậu nhiệt đới, cận nhiệt đới, trái chuối là món ăn chính trong thực đơn của họ.
Đối với người Việt Nam, từ xưa tới nay chuối mang lại nhiều lợi ích thiết thực và rất gần gũi với cuộc sống, cây chuối được trồng rất phổ biến trong vườn của mỗi người dân ở nông thôn. Quả chuối là một loại thức ăn quí cho người ở bất kể lứa tuổi nào. Hoa chuối và thân cây chuối non cũng là một thứ rau tốt. Củ chuối cũng ăn được. Thân chuối già dùng làm thức ăn gia súc. Lá chuối dùng để gói bánh. Hạt của giống chuối hột được ngâm với rượu là vị thuốc chữa bệnh sỏi thận và tiểu đường... Quả chuối còn xanh chứa 10% tinh bột và 6,53% chất tanin. Chuối chín chứa rất nhiều chất dinh dưỡng, trong 100g có : Carbohydrates 22.84 g. Đường 12.23 g. Xơ 2.6 g. Chất béo 0.33 g. Chất đạm 1.09 g. Vitamin A tương đương 3 μg. Thiamine (Vit. B1) 0.031 mg. Riboflavin (Vit. B2) 0.073 mg. Niacin (Vit. B3) 0.665 mg. Pantothenic acid (B5) 0.334 mg. Vitamin B6 0.367 mg. Folate (Vit. B9) 20 μg. Vitamin C 8.7 mg. Calcium 5 mg. Sắt 0.26 mg Magnesium 27 mg. Phosphorus 22 mg. Potassium 358 mg. Zinc 0.15 mg.
2. Đặc điểm sinh học
Chuối có tên khoa học là Musa spp, chi Musa, họ Musaceae hiện có rất nhiều giống. Hiện nay có khoảng chừng 300 giống được trồng trên thế giới. Chuối là loại cây có thân ngầm (căn hành), gọi là củ chuối. Thân chỉ là một thân giả do các bẹ lá cấu tạo thành, cao trung bình khoảng 3 - 5 m, có giống như chuối sáp cao tới 10 m. Lá lớn, mọc xen, hình xoắn và có thể dài 2,7 m và rộng 60 cm. Nụ trổ ở ngọn rồi tạo thành buồng. Trong buồng chứa rất nhiều hoa nhỏ có thể đếm lên tới 19 ngàn cái.










Hoa sắp thành hai hàng tạo thành nải chuối, mỗi buồng có 3–20 nải, nặng 30–50 kg. Các hoa đực nằm ở nải trên ngọn, không sinh sản, còn được gọi là bắp chuối, còn ở gần cọng của nụ là hoa lưỡng phái. Hoa có 5 tiểu nhụy, bầu noãn 3 tâm bì tạo thành 3 buồng, mỗi buồng có nhiều tiểu noãn, vòi nhụy duy nhất với nuốm hình chùy. Hoa chuối có tính ấm, vị chua mặn. Quả chuối ra thành nải treo, mỗi tầng (gọi là nải) có tới 20 quả. Các nải nhìn chung gọi là một buồng, nặng 30–50 kg. Một quả trung bình nặng 125 g, trong số đó vào khoảng 75% là nước và 25% là chất khô. Mỗi quả riêng có vỏ dai chung quanh thịt mềm ăn được. Vỏ và thịt đều ăn được ở dạng tươi hay đã qua chế biến (nấu). Những người phương Tây thường ăn thịt chuối còn tươi và vứt vỏ, trong khi một số nước Á Đông nấu rồi ăn cả vỏ và thịt. Quả chuối thường có nhiều sợi (gọi là bó libe) nằm giữa vỏ và thịt.
Chuối là giống vô tính. Người ta thường dùng loại chồi con để trồng. Chồi con được hình thành từ những mầm ngủ mọc trên thân ngầm của chuối, thường có 2 loại chồi con : chồi con đuôi chiên và chồi con lá rộng.
Vài nét đẹp có ý nghĩa : Những trái chuối trong nải mọc sát bên nhau cũng là biểu tượng tình đoàn kết của con người. Cây chuối con biểu trưng cho sự hình thành của thế hệ trẻ. Những nải chuối lớn dần trên buồng, biểu lộ cho sức vươn mạnh của con người. Những bẹ chuối lá xanh to quấn tròn nhau mang ý nghĩa cho sự đùm bọc trong ngoài của dân tộc. Ngoài ra trái chuối cũng được nhà văn Graciada Orta (Bồ Đào Nha) viết trong tác phẩm của mình với cái tên Banana vào thế kỷ XVI.
3. Các giống chuối ở việt nam
a) Chuối laba
Những năm 20 của thế kỷ trước, khi đi khai hoang ở vùng đất Nam Tây Nguyên, người dân đã mang theo nhiều giống chuối khác nhau đến trồng ở vùng Laba (thuộc xã Phú Sơn, Lâm Hà, Lâm Đồng). Qua thời gian, người ta thấy chỉ với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu này có một giống chuối cho ra trái thơm, ngọt, dẻo rất đậm đà, được nhiều người ưa thích. Đây cũng là giống chuối nguyên dùng để cung tiến cho vua (chuối tiến vua).

Người dân trồng chuối laba không phải lo nghĩ đầu ra, vì luôn hút hàng. Chính vì thương hiệu chuối laba mà nhiều người bán chuối cứ "gán" mọi loại chuối đều là chuối laba để "dụ" người mua. Điều khá ngạc nhiên là dù loại chuối này được nhiều người ưa thích, chọn làm bữa tráng miệng trong gia đình, nhưng hiện nay toàn tỉnh chỉ có khoảng 100 ha được trồng, nhưng trong số đó chỉ còn ít ỏi diện tích là giống chuối laba năng suất cao, chất lượng tốt. Trước nguy cơ lụi tàn của chuối laba, Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng đã có nhiều công trình nghiên cứu bảo tồn và phát triển giống chuối này. Và bước đầu, người ta đã thành công trong việc nhân giống chuối laba bằng nuôi cấy mô và hiện nay một số công ty ở Đà Lạt cũng đang chuyển hướng kinh doanh vào loại chuối đặc hữu này. Tại Viện sinh học Nhiệt đới Tp Hồ Chí Minh đã nhân giông bằng phuơng pháp nuôi cây mô thành công trên giống chuối này và sản xuất trên quy mô công nghiệp với công suất 1 triệu cây/năm
Đặc điểm cây chuối laba

Chuối Laba buồng dài, quả chuối thon có hình dáng đẹp, dài và hơi cong, khi chín có vỏ mỏng, màu vàng tươi. Thịt quả có màu vàng sánh, dẻo, ngọt và có mùi thơm đặc trưng. Đã có rất nhiều mô hình trồng chuối Laba chuyên canh có quy mô từ 0,5 – 1 hoặc 2ha đất và hiệu quả kinh tế cũng khá cao so với nhiều loại cây trồng khác. Trồng chuối chỉ một năm là đã được thu hoạch và có thể thu hoạch quanh năm. Thu nhập khoảng 100 triệu/năm trên 1ha chuối Laba. Chuối Laba rất dễ trồng, ít tốn công chăm sóc và không phải lo đầu ra cho sản phẩm.

Thế nhưng, đến nay, diện tích chuối Laba chính hiệu đang bị thu hẹp dần và có nguy cơ bị thoái hóa do ít được quan tâm trong khâu nhân giống nên đã trở nên già cỗi, thoái hóa…, kéo theo năng xuất giảm, chất lượng cũng sa sút nghiêm trọng. Các kỹ sư nông nghiệp cho biết, hiện diện tích chuối Laba chính hiệu ở Phú Sơn, Lâm Hà, Lâm Đồng chỉ còn lại khoảng 20-30%, số còn lại là các giống chuối già lùn. Các giống chuối này có nhiều nét giống với chuối Laba nên vẫn hay được gọi chung là “chuối Laba”. Đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến uy tín và thương hiệu của chuối Laba đang bị giảm sút và có nguy cơ bị mất gốc.
b) Nhóm chuối tiêu (Cavendish)

 Có 3 loại : lùn, nhỏ, cao, trái nhỏ và thơm ngon. Chuối tiêu từng được mệnh danh là " Quả trí tuệ ". Theo truyền thuyết, tên gọi này bắt nguồn từ việc Phật tổ Thích ca Mầu ni sau khi ăn chuối tiêu chợt bừng sáng trí tuệ. Có một truyền thuyết khác nói là chuối tiêu có nguồn gốc từ Ấn Độ, các học giả Ấn Độ thường bàn luận các vấn đề triết học, y học…dưới gốc chuối tiêu, đồng thời lấy loại quả này làm thức ăn duy nhất. vì vậy, người ta gọi chuối tiêu là: " Nguồn trí tuệ ".
c) Nhóm chuối tây (chối sứ, chuối xiêm)
Gồm các giống chuối tây hồng, tây phấn, tây sứ, được trồng phổ biến ở nhiều nơi, cây cao sinh trưởng khoẻ, không kén đất, chịu hạn nóng và khả năng chịu hạn song dễ bị héo rụi, qủa to, mập, ngọt đậm và kém thơm hơn so với giống khác.
d) Chuối bom
Được trồng phổ biến ở Đông Nam Bộ, trái thường được dùng làm ăn tươi, chuối sấy.
e) Chuối ngự
 Bao gồm : tiến và mắn, cao 2,5 - 3 m, trái nhỏ, màu vỏ sáng đẹp, thịt quả chắc, vị thơm đặc biệt.
f) Chuối ngốp
 Có 2 lọai : cao và thấp, cao từ 3-5 m. trái tương đối lớn, vỏ dầy, nâu đen khi chín, thịt quả nhão, hơi chua

KỶ THUẬT TRỒNG CHUỐI
Chuẩn bị cây giống: có 3 loại giống
Ø   y con gin g từ nuôi cấy mô
Ø   y con ging tỉa t y mẹ
Ø   y con giống nhân bằng củ t trồng)
Phổ biến nht nên chn y c on giống t ni cấy , y giống t nuôi cấy mô có ưu điểm là sinh trưởng mạnh, độ đng đều cao và sạch bệnh. Chọn y ging trồng đạt chiều cao 20cm tr lên và có từ 6-7 . Nếu chọn y con ging bng t câ y m thì chọn y mp khỏe, y hình lưỡi mác,  không  b u  bệnh,  cao  0, 8 -1 m, ct  sạch  r và  2/3  lá  trước  khi trng. Nếu y con quá lớn thì mau cho thu hoạch t i nhưng ng suất v đầu thấp.
Ging chuối là  yếu t quan trngnếkhông chn đúng  giống s nh ởng đến ng sut và cht lượng qu chuối khi bán. Vưn chuối mkhông được nhiễm các loại bnh như: Bệnh chùn đt (Bunchy Top ), bệnh khảm (C MV), bnh đốm cy (cháy Sigato ka vàng-nâu), tl cây chui bị nhiễm sùng đc củ, sùng đc thân chuối t l thấp, tuyến trùng hi rễ
Đt trng chuối:
- Chui Laba được trồng trên nhiu chân đất khác nhau, t đất đỏ bazan, đt xám, đất p sa ven ng sui nhưng tt nht là đt phải tơ i xốp, nhiu mùn, gi nước tt, nhất là đt phù sa, đt bùn ao phơi ảiđất có đ pH t 4. 5 - 8, thích hợp nhất là pH 6 7. 5.

- Chui LaBa chịu úng và chu hạn kém, do đó đất trồng phi có đ cao so với mc nước ngầm ti thiểu 0, 6 m, tht nước tốt.
Chun b đất: Dn sạch đt, v sinh xung quanh sau đó đào hố trồng, đào h kích thước 40 x 40 x 40 c m hoặc 60 x 6 0 x 60 cm sau đó ly lớp đt mặt trn với 5 - 10 kg pn chung hoai + 3 00 gr P 2 O5  + vôi n và o h xon g lấp lại. Trước khi trồng 5 - 7 ngày n t phân hu cơ vi sinh + thuc tr u mocap hoặc Basudine hạt đ tr sâu, sau đó trộn đều đất trước khi trồng.
Thời vụ trng: Chui trồng được quanh năm, tt nhất nên trng khi đất đ ẩm hoặc vào đu mùa mưa, y sinh trưởng tốt cho tlsống cao hoc c định th i điểm tr buồng, thu hoch mà chn thời gian trồng thích hợp với điều kiện chủ độn g được nước tưi.
Khong cách trồng: Thay đi tùy theo đa hình đất, đất tốt hoặc xu. Thông  thường  ng  dân  trồng  khoảng  các2 m  2 m  hoặc  2m  3m. Trng chuối nên trồng theo hướng Đông–Tây để tận dụng tốt ánh sáng mặt tri, trồng theo hình ch nhật hoặc nanh sấu.
Thời vụ trng: Chui trồng được quanh năm, tt nhất nên trng khi đất đ ẩm hoặc  vào  đu  mùa  mưa, y  sinh trưởng tốt cho t l sống cao hoc c định thời điểm tr buồng, thu hoch mà chn thời gian trồng thích h p v i điều kiện chủ động được nước tưi.
Cách trng chuối:



Dùng cuc xới  li  h đào  sau  đó  đt  bu  đất  chuối  cấy  mô  xung hố trng, lưu ý mt bu đặt thấp hơn mt h t 10 - 15cm, sau đó lp đất lại và nén cht xung quanh gốc chuối (không nên n quá cht s làm dập con chuối). Nếu trời nắng quá có th che t y con trong tun l đầu.
Cn lưu ý là đt mt c t của c y giống từ y m v một phía đ khi tr buồng, bung ng hướng v mt phía, tạo thuận lợi cho thu hoch. Nếu trng trên ờn đồi thì đt mặt cắt của c y giống hướng xuống phía chân đi đ khi y tr bung chuối s phía trên. Và m như vy đ khi chuối buồng, c bung s kéo y vào phía trong làm y đỡ b đổ.
Chăm sóc, n phân, tưới nưc và ta chồi:
-Tưi nưc: giai đon y con tùy t h i tiết, th i v trồng mà điều chỉnh lượng nước tưới phù hpkhông nên đ chui quá ẩm hoặc quá khô. y con chui mới trng 2-3ny tưới một lần, cây trưởng thành ới 2 lần/tuần. Nên trng y chắn gió quanh ờn đ hạn chế rách làm giảm ng suất chuối.
Khi cây chui trổ bung rất cn nước nên cn chú ý tưới nước và bón phân đy đ đ qu chui phát triển tốt. Vào mùa mưa (từ tháng 5-11 dương lịch) c ý thoát nước tốt cho vườn chuối đ hạn chế ngập úng.





- Phân bón: Yêu cu v dinh dưỡng của y chuối ln, đòi hỏi lượng phân n nhiều mới cho sản lượng cao. Đt phải có nhiều hu , hàm ợng mùn trong đất cao. Theo c tài liu nghiên cứu cho thấy đ cho chui sinh trưởng và phát trin đạt ng suất cao t rong 1 n ă m cần lư ng phân n n sau ( g/cây).



N

P2O5

K2O

CaO

MgO

150,5

40,7

561

158

99


Phân tích 01 y chui đạt ng sut cao cho thấy: Lượng kali cao gp 3,6 ->3,75 ln đm, CaO cao nhưng hu hết trên 75% tp trung vào thân và lá chui. Đây là nguyên nn vì sao phi trồng chuối trên đt tốt phì nhiênếu không phải bón phân h u , đu tư chăm c và qun lý tốt.
Phương pháp và thi kn phân: y chui  sinh  trưởng và phát trin chia làm 3 giai đoạn:
Thời k đu: Thời k dinh dưỡng và sinh trưởng của y con.
Thi kgia: Thời k phân  a mầm hoa (giai đoạn quan trọng nh thành bung, trái).
Thi k cuối: Thời k ra hoa và phát triển buồng, trái
Sn lượng của y chuối cao hay thấp quyết đnh trong thời k phân hóa mầm hoa, đ s l ư ng nải và qu c ao thì phải c ý chăm c tốt t hời k đầu sinh trưởng và pt trin của y chuối. thời k này c động rt mạnh đến thời k phân hóa mầm hoa. Sau thời k y chui đã phân a mầm hoa thì bón phân không c đng mnh đến ng sut của cây.
+ n lót: Toàn bộ pn chuồng, phân lân, phân hu vi sinh trước khi trng, nhng v kế t n sau khi thu hoạch hay đầu mùa mưa, ợng n t 0,3 0,5 kg/ h.
+ n thúc: Trong 1 năm thông thường chia làm 3 ln bón:
- Ln 1: Sau trng 1 tháng n 30% lượng N, 30% lượng K2O
- Ln 2: Sau trồng 4, 5 tháng n 40% lượng N, 40% lượng K2O
- Ln 3: Sau trồng 7,5 tháng n 30% lượng N, 30% lượng K2O
Tu vào đ màu mcủa đất, khng cho sản lưng của y mà có ng phân n thích hợp chtng gc, ngoài ra n căn cvào c triu chng thiếu phân biu hin trên cây, lá mà cung cp lư ng phân thích hp.
Đi với chuối con trồng bằng mô:


+ n thúc: Sau khi trng chuối con từ 7-15 ngày, tiến hành n thúc kết  hợp với phun xịt phân qua lá và thuc  phòng trừ  u  bệnh,  thuốc kích thích tăng trưởng đ giúp cho chui phát triển nhanh. Sau đó trung bình từ 15 30ngày bón 1 lần, n 1 kg phân NPK tổng hợp cho 30 - 50 gc, n phân theo hốc hoặc xới nhẹ quanh gc theo n y cách gốc 10-20cm, sau đó tiến hành ri phân và lấp đất lại.
Đ thâm canh tt cho các v sau cần n t m ng nhiu pn chuồng, phân hu cơ ng tốt. Mt s nơi nông n tn dụng v cà phê tươi sau khi hoai làm pn hu cơ b vào ờn trồng chuối rất hiệu qu và gim rất tốt.
Ta chi:
Ta chồi phải được tiến hành thường xuyên (1tháng/lần), dùng dao cắt ngang thân t mt đất và hy đỉnh sinh trưởng. Nên tiến hành ta vào c trời nắng ráo, tránh đ đọng nước xung quanh làm chồi con b thối y sang y m.
Sau khi trồng 5 tháng có th tiến hành tỉa chồi, nên chn nhng chồi con mp, khe mc c h xa y m 20cm, mỗi bụi chuối chỉ nên đ 3 y có thời gian sinh trưng cách nhau t 3 -4 tháng.
Vic đánh ta chồi con y chuối đ đem trồng có ảnh hưởng nht định đến  ng  sut  bung  chui.  Nên  đánh  ta  chồi con y chui khi y chui m đã tr buồng và đnh hình qu, ch đánh tối đa ¼ vùng gc cây chui  m sau  đó  tích  cc chăm sóc, bón phân đmau phc  hồi. Nếu đánh ta chồi con khi y m chưa ra qu s ảnh hưng đến năng suất và y m hay b đ ngã khi mưa g.
Ct hoa đc-che và chống quày

nhng nơi mt đ con Bù Lạch(Baliothips bijomio) cao khi buồng chuối mới nhú cần phun xt thuốc tr u kết hợp với c loi thuốc phòng bnh như Zinep xanh, Macozeb, Kocide để diệt tr lạch cắn phá và nấm qu chuốiTiến hành ct b nhng b lá chuối c vào bung đ buồng chuối thông thoáng không b trầy xưc. Sau khi cui buồng chui xuất hiện nải toàn hoa đc thì tiến hành ct bp đ tập trung dinh dưỡng cho c nải chuối. Dùng i polyety len màu xanh dương có đc l đ bao quày, mc đích giữ chmàu sc  v trái được đẹp hơnhn chế bù lạch chích t trái non và gp ng năng sut quày chuối.
Khi bung chuối lớn nên ng cây chng quày tránh đ ngã
Hình. Chuối và dứa cấy mô trồng xen (lưu ý độ trổ buồng rất đồng đều) hình chụp tại vườn của Ks. Thế

            Hình. Ks Thế và các quầy chuối Xiêm vừa mới thu hoạch (2009)
chúc bà con thành công!


Bà con click vào cuốn sách trên giá sách để biết thêm thông tin về phòng và chữa bệnh trên cây chuối hoặc gọi điện trực tiếp cho Thế để được hướng dẫn chi tiết